Hart- en Vaatziekten

Oorzaken

Hartfalen ontwikkelt zich dikwijls nadat andere omstandigheden het hart beschadigden of verzwakten. Na verloop van tijd is het hart niet meer in staat te voldoen aan de normale behoeften waarvoor het gevraagd wordt om het bloed door rest van het lichaam te pompen. De voornaamste pompkamers van het hart (de ventrikels) kunnen stijf worden en zich niet volledig vullen tussen twee hartslagen in. De hartspier kan eveneens verzwakken en de ventrikels kunnen uitzetten (dilateren) tot op dat punt waarop het hart het bloed niet meer op efficiŽnte wijze door het lichaam kan pompen. De term congestief hartfalen komt voort uit het feit dat bloed opgeslagen wordt in de lever, het abdomen, de benen en de longen.

Hartfalen kan zich voordoen in de linkerzijde, de rechterzijde of beide zijden van het hart, maar begint typisch aan de linkerzijde, vooral in de linker ventrikel, de voornaamste pompkamer van het hart.

Eender welke van de volgende toestanden kan schade of verzwakking van het hart veroorzaken en daardoor ook hartfalen. Sommige kunnen zonder dat men het weet aanwezig zijn:

Coronaire ziekte

De coronairen of kransslagaders zijn de slagaders (arteriën) die het hart van bloed en zuurstof voorzien. Hartvaatziekte is de meest voorkomende vorm van hartziekte en de meest voorkomende oorzaak van hartfalen.

De coronairen vernauwen door een opbouw van vetafzettingen (plaques), een proces dat men atherosclerose noemt. Het bloed vloeit trager door de vernauwde arteriën, waardoor sommige delen van de hartspier zwak worden en chronisch verstoken blijven van zuurstofrijk bloed. In sommige gevallen is de bloedstroom naar de spier net voldoende om de spier levend te houden, maar functioneert ze niet meer naar behoren. Een hartaanval of myocardinfarct treedt op als de plaques afbreken. Dit veroorzaakt een bloedklonter die de bloedstroom naar een deel van de hartspier blokkeert, waardoor de pompmogelijkheden van het hart verzwakt worden.

Hoge bloeddruk (hypertensie)

Bloeddruk is de kracht waarmee het bloed door het hart door de arteriën gepompt wordt. Bij hoge bloeddruk of hypertensie moet het hart harder werken om het bloed door het lichaam te laten circuleren. Na verloop van tijd kan de hartspier dikker worden om te compenseren voor het extra werk dat het moet uitvoeren, waardoor het hart groter wordt. De hartspier kan hierdoor te stijf of te zwak worden om het bloed effectief te pompen.

Defecte hartkleppen

De hartkleppen zorgen ervoor dat het bloed slechts in één richting door het hart kan vloeien. Als een hartklep beschadigd is kan het bloed terugvloeien in de richting vanwaar het kwam en moet het hart harder werken om voldoende bloed in de juiste richting te sturen. Dit kan uiteindelijk leiden tot een verzwakte hartspier.

Cardiomyopathie

Er zijn vele oorzaken van cardiomyopathie (schade aan de hartspier), de meest voorkomende zijn infectie, alcoholmisbruik en toxische effecten van drugs zoals cocaïne of sommige medicamenten gebruikt voor chemotherapie. Daar bovenop kunnen ook ziekten van het hele lichaam, zoals lupus of schildklierproblemen de hartspier beschadigen.

Myocarditis

Myocarditis of ontsteking van de hartspier wordt meestal veroorzaakt door een virus en kan tot linker hartfalen leiden.

Aangeboren hartdefecten

Bij aangeboren hartafwijkingen is het hart niet correct gevormd. Vaak moet het hart dan harder werken om voldoende bloed in het lichaam te pompen, wat op zijn beurt tot hartfalen kan leiden.

Arrhythmieën

Arrhythmieën of stoornissen in het hartritme kunnen ervoor zorgen dat het hart te snel klopt. Dit zorgt voor extra werk van het hart. In de loop der tijd kan het hart daardoor verzwakken, wat leidt tot hartfalen. Een trage hartslag kan voorkomen dat het hart genoeg bloed over het hele lichaam pompt en kan eveneens tot hartfalen leiden.

Andere ziektes

Chronische ziektes zoals diabetes, ernstige bloedarmoede, hyperthyreoïdie, hypothyreoïdie, emfyseem, lupus, en de stapelingsziektes hemochromatosis en amyloïdosis (stofwisselingsziektes die zorgen dat bepaalde stoffen worden opgeslaan in de organen) kunnen eveneens leiden tot hartfalen.

Oorzaken van acuut hartfalen zijn virussen die de hartspier aanvallen, ernstige infecties, allergische reacties, bloedklonters in de longen, het gebruik van sommige medicatie of elke ziekte die het hele lichaam aantast.